Ch3Thailand Logo

ไขข้อข้องใจ “ปี่แก้วนางหงส์” คืออะไร?

เปิดอ่านแล้ว 4,573 ครั้ง

เปิดม่านวงมโหรีปี่พาทย์ จากดนตรีโบราณในยุคกรุงศรีอยุธยา สู่ยุคแห่งเสียงเพลงสมัยรัตนโกสินทร์ พร้อมไขข้อข้องใจ คำว่า “ปี่แก้วนางหงส์” แท้จริงหมายถึงอะไร
ในอดีตวงดนตรีไทยแบ่งเป็นจำพวกใหญ่ๆ  สามจำพวก คือ วงปี่พาทย์ วงเครื่องสาย และวงมโหรี  ส่วน ปี่พาทย์นางหงส์ เป็นชื่อเรียก วงปี่พาทย์ ในสมัยรัตนโกสินทร์ มักบรรเลงประโคมงานศพตามประเพณีส่งวิญญาณขึ้นสู่สรวงสวรรค์ด้วยนกศักดิ์สิทธิ์ คำว่า นางหงส์ หมายถึง นกตัวเมีย ตามประเพณีดึกดำบรรพ์ซึ่งกล่าวถึงการ “ปลงด้วยนก” คือให้นกพาขวัญและวิญญาณขึ้นสวรรค์ กลายเป็น “เจ้าแห่งฟ้า” จึงเรียกนางนกอย่างยกย่องว่า “นางหงส์”




แม้ว่าหลักฐานการเกิด วงปี่พาทย์นางหงส์ ยังไม่ชัดเจน แต่นักวิชาการเพลงไทยคาดว่าเกิดขึ้นในราวสมัยรัชกาลที่ 4 โดยชื่อวงมาจากชื่อเพลงเรื่องนางหงส์ ซึ่งเป็นเพลงไทยเดิมสมัยอยุธยา ใช้เล่นเฉพาะงานอวมงคลเท่านั้น ปัจจุบันวงปี่พาทย์นางหงส์มักจะใช้กลองทัดตีแทนกลองมลายูเวลาประโคมศพ มีเครื่องดนตรีประเภทเครื่องตี ได้แก่ ระนาดเอก ระนาดทุ้ม ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องวงเล็ก ฉิ่ง และฉาบ ส่วนปี่ที่ใช้คือปี่ชวาร่วมกับกลองมลายู 

ต่อมาได้มีการนำวงปี่พาทย์นางหงส์มาบรรเลงในงานสวดพระอภิธรรมศพเจ้านายและตอนถวายพระเพลิงพระบรมศพ โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชประสงค์ให้นำวงปี่พาทย์นางหงส์บรรเลงประโคมย่ำยามในงานพระบรมศพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี นับเป็นครั้งแรกที่ได้นำวงปี่พาทย์นางหงส์มาใช้ในงานพระบรมศพด้วย




ส่วนบทประพันธ์เรื่อง "ปี่แก้วนางหงส์" ซึ่งนางเอกของเรื่องได้เป่าปี่จนตายเพราะความรัก กลายเป็นวิญญาณเฝ้ารอคอยชายคนรักแม้ว่าจะผ่านไปกี่ภพชาตินั้น สันนิษฐานว่า  “เสน่ห์ โกมารชุน” ผู้ประพันธ์ ได้นำเพลงเรื่องนางหงส์ซึ่งเป็นเพลงที่ใช้บรรเลงงานศพมาผนวกกับการที่นางเอกเป่าปี่แก้ว จึงตั้งชื่อเรื่องว่า “ปี่แก้วนางหงส์”
ติดตามความรักอันแสนเศร้าของสตรีผู้เป่าปี่แก้วใน “ปี่แก้วนางหงส์” ทุกวันพุธ-พฤหัสบดี เวลา 20.20 น. ช่อง 33 

ละครที่เกี่ยวข้อง : ปี่แก้วนางหงส์

Channel3 Apps
ดูทีวีออนไลน์ ช่อง 33HD
ดูทีวีออนไลน์ ช่อง 28SD
ดูทีวีออนไลน์ ช่อง 13Family
Mello
YouTube Ch3Thailand
Line TV Ch3Thailand

APPLICATIONS

  • Ch3Thailand Application

    Ch3Thailand

    Ch3Thailand Application IOS Ch3Thailand Application Android
  • Mello Thailand Application

    Mello Thailand

    Mello Thailand Application IOS Mello Thailand Application Android
  • KrobKruaKao Application

    KrobKruaKao

    KrobKruaKao Application IOS KrobKruaKao Application Android